Welke druivensoorten staan aangeplant in Italië?

Ciro Picariello geit

• Italië heeft veruit het grootste aantal inheemse druivensoorten van alle wijnlanden.
• Italianen houden van wijnen die typisch zijn voor hun streek.
• Wereldwijd groeit de interesse in wijnen van inheemse druivensoorten waardoor Italiaanse wijnen populairder zijn dan ooit.

Het land met de meeste soorten

Van alle wijnlanden heeft Italië met voorsprong het grootste aantal inheemse druivensoorten. Samen met een enorme variatie in microklimaten en bodemsamenstellingen, is dit de grootste troef van de Italiaanse wijnbouw. Van meer dan 500 variëteiten wordt wijn gemaakt in commercieel significante nummers. Het werkelijke aantal inheemse druivensoorten ligt nog veel hoger. Vele druivensoorten zijn immers nog niet geïdentificeerd: ze groeien in moeilijk te bereiken wijngaarden in onherbergzame gebieden en hun bestaan is slechts gekend door enkele lokale boeren. Men schat dat er zo’n tweeduizend verschillende druivenvariëteiten geteeld worden in Italië.

Maar 500 is hoe dan ook een impressionant aantal: dit zijn er meer dan Frankrijk, Spanje en Griekenland – de landen met de op Italië na meeste druivensoorten – tezamen. In de wereld wordt van ongeveer 1370 verschillende druivensoorten wijn gemaakt , wat betekent dat Italië meer dan een derde van ‘s werelds commercieel significante druivensoorten huisvestigt.

Het Nationale Register van Druivensoorten

In Italië staan in totaal zo’n 652 000 hectaren beplant met wijnstokken. Nieuwe wijngaarden kunnen slechts aangeplant worden met variëteiten die ingeschreven staan in het Nationale Register van Druivensoorten. Momenteel zijn dat er exact 567 (waarvan een aantal evenwel onterecht als aparte soort zijn opgenomen). Elk jaar komen er een aantal soorten bij. Vooraleer een soort kan ingeschreven worden in het Register wordt ze aan een aantal onderzoeken onderworpen. Zo wordt nagegaan of het wel degelijk over een aparte soort gaat – en niet een lokale dialectnaam voor een reeds bekende druivensoort, een veel voorkomend fenomeen in Italië – en of de planten geen besmettelijke ziekten ontwikkelen die naburige wijngaarden aantasten. Onderstaande link leidt naar het Register.

http://catalogoviti.politicheagricole.it/catalogo.php

Lokale verankering van druivensoorten

Het is niet zo dat in Italië van een heleboel druivensoorten slechts enkele boertjes een paar duizend flessen produceren en al de rest staat volgeplant met een handvol soorten. Een zeventigtal inheemse druivensoorten staan aangeplant op meer dan duizend hectare. Bovendien spelen internationale variëteiten zoals merlot, chardonnay of cabernet sauvignon een veel minder prominente rol dan in de meeste andere wijnlanden. Dit komt voort uit de grote voorliefde van Italianen voor lokale wijnen (en bij uitbreiding lokale gastronomie).

Diversiteit in de wijngaard en het glas

De diversiteit in wijnstijlen die voortvloeit uit de diversiteit in soorten is in feite nog veel groter dan op het eerste zicht lijkt. Vele Italiaanse druivensoorten zijn eeuwen- of zelfs millenia-oud en bestaan uit een verzameling van verschillende biotypen en klonen (ondersoorten) die heel verschillende wijnen kunnen opleveren. Zo zijn er van Italië’s meest aangeplante druivensoort, sangiovese, meer dan 100 officiële klonen ingeschreven in het Nationale Register.

Inheemse druivensoorten bieden nieuwe, boeiende smaken en geuren, en combineren vaak geweldig met gerechten. Het is dan ook niet verwonderlijk dat sommeliers en wijnliefhebbers uit de hele wereld worden aangetrokken tot deze eindeloze wereld van ontdekkingen. Bovendien zorgt de enorme diversiteit ervoor dat onder Italiaanse wijnen steeds pareltjes aan zeer redelijke prijzen te vinden zijn, mits een open geest. Deze toegenomen interesse in wijnen van inheemse en onbekende druivensoorten heeft reeds een aantal soorten van extinctie gered. Sommigen zijn zelfs commercieel belangrijk geworden zoals pecorino, arneis, falanghina of fiano. Hopelijk zet deze trend zich voort. Want zeg nu zelf, wie zit vandaag nog te wachten op de zoveelste merlot als je een sciascinoso, pampanuto of een arvesiniadu kan proeven?

De meest aangeplante druivensoorten in Italië: de top 30 Bron: ISTAT 2010

VariëteitTotaal aangeplante hectare (in duizendtallen)Percentage van totaal beplantte hectare
Sangiovese70,311,9%
Trebbiano toscano38,36,5%
Cataratto37,86,4%
Montepulciano31,15,2%
Merlot24,14,1%
Barbera21,33,6%
Nero d’Avola18,43,1%
Negroamaro16,62,8%
Chardonnay16,52,8%
Trebbiano romagnolo16,32,7%
Glera16,22,7%
Cabernet sauvignon15,92,7%
Malvasia bianca di candia13,42,3%
Garganega11,31,9%
Moscato bianco11,72,0%
Primitivo11,11,9%
Aglianico10,51,8%
Pinot grigio10,11,7%
Syrah7,11,2%
Ansonica6,81,1%
Corvina/Corvinone6,11,0%
Grillo6,11,0%
Dolcetto6,01,0%
Croatina5,91,0%
Trebbiano abruzzese5,71,0%
Nebbiolo5,50,9%
Nerello (mascalese en capuccio)5,00,8%
Lambrusco salamino4,70,8%
Grecanico dorato4,60,8%
Verdicchio4,50,8%

De missie van Decanto is meer te laten genieten van betere Italiaanse wijnen. Daarom delen we graag onze expertise en passie. Wil u niet alleen lezen, maar ook proeven? Bestel dan wijnen in onze webwinkel via onderstaande knop. 

Naar webwinkel